ಜಿಎಸ್‌ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧನಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್; ₹5 ಕೋಟಿಗೆ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಮಿತಿ
57ನೇ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮಂಡಳಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು; ವೇಗದ ರಿಫಂಡ್, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ನೋಂದಣಿ, ಐಟಿಸಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ; ತೆರಿಗೆ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ
ನವದೆಹಲಿ: ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸರಳ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 57ನೇ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (GST) ಮಂಡಳಿ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಇದ್ದ ಬಂಧನದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್‌ಗೆ ಇರುವ ಮಿತಿಯನ್ನು ₹1 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹5 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ರಿಫಂಡ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುವಾರ ನಡೆದ 57ನೇ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮಂಡಳಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ, ರಿಟರ್ನ್, ರಿಫಂಡ್, ಇನ್‌ಪುಟ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ (ITC), ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ತಪಾಸಣೆ, ದಂಡ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಾಪಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. ತೆರಿಗೆದಾರರನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಕಾಣುವ ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವುದೇ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಸೀತಾರಾಮನ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಂಧನಾಧಿಕಾರ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ನಿರ್ಧಾರ
ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್‌ಗೆ ಮುನ್ನ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಮಂಡಳಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಸ್ವರೂಪದ ಪ್ರಕರಣವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಬಳಿಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಆರಂಭಿಸಲು ಇರುವ ಮೊತ್ತದ ಮಿತಿಯನ್ನು ₹1 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹5 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಂಡವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗರಿಷ್ಠ ದಂಡವನ್ನು ₹25 ಸಾವಿರದಿಂದ ₹10 ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲು ಸಹ ಮಂಡಳಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ, ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಅಥವಾ ತಡವಾದಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ, ಬಡ್ಡಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರ ದಂಡವಷ್ಟೇ ವಿಧಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೋಸದ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ದಂಡವನ್ನು ಶೇ.5ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವ ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠ ₹10 ಸಾವಿರ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಷರತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವೂ ಇದೆ.
ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.90 ರಿಫಂಡ್
ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ರಿಫಂಡ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ರಿಫಂಡ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಕುರಿತು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲು ಇರುವ 15 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು 10 ದಿನಗಳಿಗೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೊರತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಅರ್ಜಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಪಾಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ನೇರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ರಿಫಂಡ್ ಮೊತ್ತದ ಶೇ.90ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬರಲಿದೆ. ಅರ್ಜಿ ಮಾನ್ಯಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಈಗಿರುವ ಏಳು ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಮೂರು ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ರಿಫಂಡ್ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ನಗದು ಲೆಡ್ಜರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣದ ರಿಫಂಡ್ ಕೂಡ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಲಿದೆ.
ಇನ್‌ಪುಟ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಣೆ
ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಪಡೆಯುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವ ವಿಮೆ, ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಗೋಪುರಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಹೊರಗೆ ಹಾಕಲಾಗುವ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳ ಮೇಲೂ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ನೀಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಕ್ಕೆ ಮಂಡಳಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ಸ್ಟಾಕ್ ಹಾಗೂ ಉಚಿತ ಮಾದರಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಐಟಿಸಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವಿದೆ.
ಇನ್‌ವರ್‌ಟೆಡ್ ಡ್ಯೂಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಇದುವರೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸರಕುಗಳ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ರಿಫಂಡ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಇನ್‌ಪುಟ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2026ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಮೆಷಿನರಿಯ ಐಟಿಸಿ ರಿಫಂಡ್‌ಗೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, 2027ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಅನ್ನು 60 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿ ರಿಫಂಡ್ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಸ್ತೆ ಮಧ್ಯೆ ಪದೇಪದೇ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ
ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ವೇಳೆ ವಾಹನಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇಪದೇ ತಡೆದು ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ತರಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ಇದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಜಂಟಿ ಆಯುಕ್ತ ಹುದ್ದೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆದಾಗ ಮಾತ್ರ ವಾಹನ ತಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವಿದೆ.
ಸರಕು ಹೊರಡುವ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಸರಕು ತಲುಪುವ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಇರಲಿದೆ. ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯೆ ಬರುವ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಾಹನವನ್ನು ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾರಿಗೆ ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳ ಮೇಲಿನ ಅನಗತ್ಯ ತೊಂದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ.
₹5 ಕೋಟಿವರೆಗಿನ ಸಣ್ಣ ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಸರಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸರಕು ಅಥವಾ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ಮತ್ತು ₹5 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ಹೊಂದಿರುವ ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಐಚ್ಛಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮಂಡಳಿ ತಾತ್ವಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದರ ವಿವರವಾದ ರೂಪರೇಖೆ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮಂಡಳಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಗೋದಾಮನ್ನು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವೆಂದು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವೂ ಇದೆ.
ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ
ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ದರಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ದರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳು 2027ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಸೇವೆಗಳ ರಿಫಂಡ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆ—2026ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಿಂದಲೇ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.